Ung thư tuyến nước bọt
Nghiên cứu mới đây cho thấy việc tiếp xúc với amoniac trong không khí ô nhiễm có thể làm tăng nguy cơ , một
ung thư hiếm gặp và mới chỉ biết được về một vài yếu tố nguy cơ .
Trong một phân tích theo từng hạt ở Nam Corolina, các nhà nghiên cứu thấy nguy cơ tử vong do
ung thư tuyến nước bọt cao nhất ở những nơi có nồng độ amoniac cao nhất trong không khí. Nhưng nguy cơ này chỉ tăng ở nam giới da trắng.
Phát hiện này còn quá sớm để kết luận amoniac gây
ung thư tuyến nước bọt. Các tuyến nước bọt nằm dưới lưỡi và hàm tiểt ra nước bọt giúp cho quá trình tiêu hóa. Có nhiều týp
ung thư tuyến nước bọt nhưng không có týp nào hay gặp. Mỗi năm ở Mỹ chỉ có khoảng 1000 tới 1500 người bị loại
ung thư này.
Khi được phát hiện ở giai đoạn sớm, ung thư tuyến nước bọt có khả năng điều trị khỏi cao. Nhưng chúng có thể gây tử vong khi không được chẩn đoán. Thậm chí, khối ung thư tuyến nước bọt nhỏ cũng có thể xâm lấn các dây thần kinh mặt và cuối cùng dẫn tới tử vong.
Đáng tiếc là chưa có nhiều nghiên cứu về nguyên nhân và cách phòng bệnh này. Để nghiên cứu mối liên quan giữa tiếp xúc với các yếu tố môi trường và ung thư tuyến nước bọt, các nhà khoa học đã xem xét những trường hợp tử vong do ung thư tuyến nước bọt trong 2 thập kỷ qua ở Nam Carolina. Từ 1979-1998, có 174 ca tử vong do ung thư tuyến nước bọt ở Nam Carolina. Trong số những người da trắng, các ca tử vong ở nam giới hay gặp hơn gấp 3 lần, nhưng ở người da đen thì sự có khác biệt giới tính không có ý nghĩa thống kê.
Ô nhiễm không khí gồm amoniac, rất khác nhau giữa các hạt. Nhưng nồng độ amoniac có liên quan rõ rệt với tử vong do ung thư tuyến nước bọt ít nhất là ở nam giới da trắng. Nam giới da trắng dễ bị chết do ung thư tuyến nước bọt hơn ở những hạt có nồng độ amoniac trong không khí cao hơn.
Mối liên quan giữa nồng độ amoniac và nguy cơ tử vong do ung thư tuyến nước bọt vẫn còn ngay cả sau khi đã tính đến nồng độ sulfur dioxid trong không khí, một chất có liên quan tới một số loại ung thư khác. Tương tự, các yếu tố kinh tế xã hội và tiếp cận với chăn sóc y tế và răng miệng không ảnh hưởng tới nguy cơ tăng ở nam giới da trắng.
Một lý giải có thể là nam giới da trắng dễ có những công việc có phơi nhiễm nghề nghiệp, làm tăng nguy cơ ung thư tuyến nước bọt. Một khả năng khác là các nguy cơ tăng là do ngẫu nhiên.
